Một Hà Nội những cũ xưa, thân thương và cảm động tưởng đã mất dấu hoàn toàn khỏi Hà Nội hôm nay, bỗng trở về trong những bức ảnh của nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Đức Thomas Billhardt.
Thomas Billhardt là một trong những nhiếp ảnh gia đặc biệt nhất của Cộng hoà Dân chủ Đức. Những bức ảnh về ch.iến tr.anh Việt Nam cuối thập kỷ 1960 đã khiến ông nổi tiếng khắp thế giới. Từ năm 1962 – 1975, Thomas đến Việt Nam sáu lần và trở lại sáu lần ở khoảng thời gian sau đó, để hướng lăng kính của mình vào cuộc sống, con người đất Nam.
Cuộc sống bình dị một thuở
Thomas Billhardt dùng từ “chân thực” để mô tả ảnh của mình. Khi ông bấm máy, những gì xuất hiện trước ống kính phải là thứ đáng được lưu giữ. Thứ mà ông cố gắng ghi lại là những khoảnh khắc không thể tái hiện, là những hình ảnh xác thực và chân thành, như một khuôn mặt đẹp trong thế giới xám xịt, một nụ cười ngây thơ trong bối cảnh kh.ắc ngh.iệt và h.ăm d.ọa, một cảnh nên thơ thường nhật khiến ta quên đi nỗi sợ và ch.iến tr.anh, đem đến cho ta hy vọng vào trạng thái bình thường hoà bình.
Tàu điện trên đường phố Hà Nội năm 1975
Với trẻ em Hà Nội thời đó, được đi tàu điện là một sự thích thú không thể diễn tả thành lời. Và tiếng tàu điện leng keng luôn mở ra một thế giới chuyển động đầy niềm vui cho nhiều thế hệ người Hà Nội.
Là một nhiếp ảnh gia, ông tìm kiếm những khoảnh khắc thuần khiết, những mặt người trước khi họ nhận ra rằng mình sẽ bị ghi hình. Đó là khoảnh khắc trước khi họ kịp phản ứng và cố gắng kiểm soát vẻ bề ngoài của mình.
Việc nắm bắt được khoảnh khắc ấy tạo ra không khí thân mật và ấm áp trong ảnh của ông, tạo sự thấu cảm của người xem.
Góc nhìn đặc biệt từ trẻ em
Cả đời Thomas Billhardt trung thành với chính mình. Ông là người thăm dò các vùng nghèo đói và khủng hoảng trên thế giới với đầu óc tỉnh táo và nghiêm cẩn. Người chuyển tải thông điệp của ngôn ngữ nhiếp ảnh Thomas Billhardt luôn luôn là trẻ em.
Ảnh của Thomas kể cho người xem về sự bất công xã hội, về sự nghèo đói, sự đau khổ, về chiến tranh, nhưng cũng về cuộc sống của con người và nụ cười của họ.
Hà Nội qua ống kính của Thomas là niềm vui đón đứa trẻ chào đời trong thời ch.iến, là những h.ầm trú b.o.m chằng chịt trên hè phố, là những gương mặt trẻ thơ trong sáng, là những nụ cười ngây thơ, là những niềm vui và nỗi buồn nhỏ bé của người dân Hà Nội suốt dọc dài cuộc ch.iến.
Những bức ảnh trên khiến người ta không thể quên, luôn hiển hiện ra trước con mắt của tâm trí, để rồi người xem phải tự soi lại mình và đồng thời cho thấy hi vọng vẫn tồn tại.
Nó không chỉ mang đến xúc động cho những người Hà Nội từng sống qua giai đoạn đặc biệt này, mà còn cả những rung động khám phá cho các bạn trẻ được ngắm nhìn.
Và Hà Nội qua những bức ảnh của Thomas Billhardt là “một vùng kí ức Hà Nội đủ đầy”, một bản trường ca tỉ mẩn vẽ nên cuộc sống bộn bề gian khổ nhưng đầy yêu thương”.